Σήμερα στο σχολείο μας τιμήσαμε την 28η Οκτωβρίου 1940 — την ημέρα που οι Έλληνες αρνήθηκαν να δεχθούν έναν εξωτερικό εκβιασμό και ξεκίνησαν έναν αγώνα που άλλαξε τη ζωή της χώρας μας. Μνημονεύσαμε το “Όχι” του ελληνικού λαού στον φασισμό και τον ναζισμό, και ιδίως την Αντίσταση που ακολούθησε – μια Αντίσταση όχι μόνο με όπλα, αλλά και με πράξεις ηθικού και ανθρώπινου μεγαλείου.
Γι αυτό το λόγο παρακολουθήσαμε στο πρώτο μέρος ένα χρονικό του πολέμου και στο δεύτερο μέρος το μικρό έργο, αλλά με το μεγάλο νόημα: «την Εβραία» του Μπέρτολτ Μπρεχτ, την οποία έγραψε ο Γερμανός συγγραφέας, κυνηγημένος και ο ίδιος. Το έργο αυτό δεν αναφέρεται απλώς σε μια συγκεκριμένη εθνική ιστορία. Αναφέρεται σε ανθρώπους που βρίσκονται μπροστά σε επιλογές, σχολιάζει την περιθωριοποίηση και το πώς οι φόβοι και τα σύνδρομα εξουσίας μπορούν να οδηγήσουν σε βία και άδικες αποφάσεις.
Προσπαθήσαμε λοιπόν να συνδέσουμε το «ΟΧΙ» της 28ης Οκτωβρίου —την άρνηση της υποταγής— με την ανάγκη να βλέπουμε και να υπερασπιζόμαστε τον άλλον, ειδικά όταν αυτός καταδιώκεται ή αποκλείεται.
Η τέχνη του Μπρεχτ μάς βοηθά να δούμε τι συμβαίνει όταν οι άνθρωποι φοβούνται, όταν αναζητούν εξιλαστήρια θύματα, αλλά και πώς η αλληλεγγύη και η συνείδηση μπορούν να βοηθήσουν τον άνθρωπο να αντισταθεί.
H σύνδεση του θεατρικού μονολόγου «Η Εβραία» του Μπέρτολτ Μπρεχτ (από το έργο Τρόμος και αθλιότητα του Γ’ Ράιχ) με την ελληνική αντίσταση κατά του ναζισμού και του φασισμού δίνει τη δυνατότητα να φωτιστούν πτυχές της Ιστορίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας μέσα από το πρίσμα του θεάτρου και της μνήμης. Το έργο αναφέρεται στην ιστορία ενός άντρα που δεν μίλησε, που δεν αντιστάθηκε, που από φόβο, άφησε έναν άνθρωπο να χαθεί…
Σήμερα, φέραμε αυτή την ιστορία σε διάλογο με την ελληνική Αντίσταση.
Για να θυμόμαστε…
Και για να μην ξανασιωπήσουμε ποτέ…
